Kerstverhaol
Leo Wagemans, Beers
Beste minse, ik heb òllie oit verteld* van de reis van Jozef en Maria, nie van Nazareth nòr Betlehem mar van Gassel nòr Boxméér. Ge wet nog wel dé Jozef persé mit d’n ezel wòi en dé Maria ’t eigenlijk nie zò zag zitte. Maria haj liever mit de buurtbus gegaon, mar Jozef eigenwies docht dé gé wel mit den ezel.
We weëte òk nog dé de ezel hier en daor néischierig waar en af en toe blif staon. En van die twee herders die òk mit won, mar dé Jozef ze nie vertrouwde um dé ’t Duitse herders ware. Uuteindelijk hebbe ze dan toch de buurtbus gebeld um dé d’n ezel nie mer verder woi en toen het de buurtbus Maria nòr Boxméér gereje en hebbe ze Jozef mit d’n ezel mar laote lope. En dét ie ’n huuske krig mit nogal korting um dé ie d’n echte Jozef was.
Afijn ze wonde dus in Boxméér in ’n nie te duur huus. Jozef nog gauw efkes vör Kerstmis ’ne kerstbom gehald béj Overvecht. Òk nie te duur went ’t ware de leste en nie de mòiste mér.
Maria zé tegge Jozef: “Ge mot ’m ’n bitje optuuge, dé viendt onze Christ òk mòi, wa slingers en wa balle d’r in.”
Kerstmis is vurbéj en Jozef mot ’t kiendje an gon géve. Héj ziet ’n auw fiets in ’t fietsenhok staon, die haj de vurrige huurder daor laote staon en get nor ’t Geméntehuus, geft de kliene an en d’r wurdt verder niks gevraogd. Jozef docht: as ze dalijk ’t trouwbuukske vraoge, dan zek mar zegge dé ik ’t vergéte bin. Ja zo was dé..Jozef en Maria ware nog steeds nie getrouwd, ze bleve mar ’n bietje hokke.
Trouwens trouwe waar duur, dé zei iedereen. En as ge nie getrouwd bint, dan hoefde òk nie te scheie, docht Jozef, went dé kost òk wer ‘ne hoop geld.
Fiets ie meteen efkes dur de Steenstraot in Boxméér en kumt ie dòr ’ne bekende tége, ’ne Gasselse die is dor mit zien vrouw an ’t bodschappe doen.
“Verrek,” zé Jozef, “gullie òk hier?”
En vertelt dé ze verhuust zien van Gassel nòr Boxméér. Dé ze ’n kiendje hebbe gekrege mit Kerstmis en dé ze ‘t wille laote dope mar dé ze nog gén Peetoom en Peetante hebbe.
“Gén punt,” zé dië Gasselse, “Ik heb vroeger zò fijn mit ouw gebiljart en de koffie stond altied klaor, as ik mit de post kwam. Dé doen wéj, wanneer is d’n doop?”
“Ik dink zondag nao ’t lof,” zé Jozef.
Tusse Kerst en nèi wurdt ’r nie gewerkt in d’n bouw en Jozef hai zodoende moi d’n tied ’m thuus wa te klungele. Schilderijtjes ophangen, ’n kemmerke behange en zòn dinge allemaol.
De feestdaag ware verbéj en Jozef mos wèr an ’t wèrk. Jozef gét werke en Maria zit vur d’n urste keer allennig mit hur kiendje. Zes januari gét de veurdeurbel, Maria d’r hin, staon dòr drie kéls op de stoep, drie buutelanders. Maria wil de deur dichtgoiie. Ze docht: dé zien asielzoekers uut Stevenbeek, enne zwarte en twee blanke.
“Nee, nie doen,” zé de zwarte, “Wij zijn van goed zins. Wij zijn de drie koningen uit het Oosten en wij brengen geschenken voor het kindeke.”
“O, es dé zó is, dan kom d’r mar in. Mar ge mot wel de schoen uut doen, went ik heb net alles gepoetst,” zé Maria.
Maria vroeg nog of dé wel echt goud was of dé ’t mar nep waar.
Afijn de drie kunningen zien d’r òk gewest en alles get zien gangetje. As de kliene op bed ligt, gé Maria mar wa truitjes en sukskes breie.
In begin gét alles aardig goed, mar zó zagjes an begint ze ’r eige toch ’n bietje te vervéle. Ze mist hur kiepe en de moestuin, went ze hai altied toch zò’n schon bloemkol en piepers, nou zaat ze dòr mar binne te gape. Familie hai ze nie veul, één zuster mar. Zuster Anna, en die waar non, béj de slotnonnen in Berkel Enschot . Jozef hai wel ’n paar bruurs, mar die wonde ovver de Maas. De buurvrouw kwam wel is, mar dé waar zon verekte ratel en ze wis van iedereen wa te kletse. Ok hai ze gezé, dé de kliene Christ hellemaol nie op Jozef leek en dé vond Jozef zo erg, went héj wis wel béter.
Christ waar wel ’n hele afleiding mar toch hai Maria heimwee nor Gassel. Hobbies hai ze nie.
Jozef zei: “Ge mot mar is béj d’n vrouwenbond gaon. Of béj ’n zangclub.”
Went Maria kon eigenlijk goed zinge, vural Marialiedjes.
Jozef krig ’t steeds drukker en kon eigelijk net zo veul beunhaze as ie woi Hij docht: mischien is ’t goed, as Maria d’r ’n kiendje béj het. Héj hai d’r al is op an gepraot ’m samen te gaon slaope. Mar Maria woi d’r niks van wete.
“Ik bin maagd en ik blief maagd, zolang we nie getrouwd zien.”
Onderhand wier ’t 25 maart (Maria Boodschap) en Maria dromde van d’n engel. Toen ze ’s mergens wakker wier, ging ze dé an Jozef vertelle. O-Jeetje docht ie, as dé zo deur blieft gaon, dan blief ik Voedstervader. En héj docht ’r stiekem an um mar béj Maria weg te gaon, went mugge is erg, mar nie mugge…..vond ie toch nog erger.
Nò ’n tiedje waar d’r wer iets an de hând en Jozef docht: ’t is zat, ik nèj er uut. Mar toen ie buute kwam en die régenlocht zag en die auw roestige fiets zag staon, toen bedocht ie zien ége mar is efkes.
Mit Maria wil ’t toch nie zò bar. Ze praot wennig, laot staon lache. Ze het ’n sort postnatale depressie, zei d’n dokter. Jozef en zien wèrk léjen d’r ’n bietje onder.
Kumt ie toevallig ’ne bekende tége, went die waar in Boxméér mit de buurtbus en vraogt die: “Hoe gé g’t in Boxméér?”
“’t Gé nie goed mit Maria, went ze kan nie wenne,” zé Jozef. “Kiek mar is vur ons in Gassel of d’r nog ’n huuske vréj is op de Gasselse Hei. Het liefst ’t huuske wor we gewond hebbe, went Maria mist hur kiepe en d’n hof.”
“Dé doei ik vur ollie en ge heurt nog van mien,” zé de mins.
D’r get ’ne hele tied ovverhin en dan inéns stopt de buurtbus béj Maria vör de deur. Ze vliegt gauw nor buute en dor stet dan die en die.
Maria zé: “Kom gauw nor binne, dan zet ik ’n békske koffie. Vertel is: wa brengt ouw hier no toe?”
Het verhaal van Jozef wurdt vertelt. En dan kumt ’t grote néis.
De mins zé : “Ik bin nor Gassel gewé en ik heb alles van ollie verteld, dé ge heimwee had en zo. De minse die d’r nou in wone, die wille d’r wel uut went die wone nie zò ger achteraf en die wille wel mit jullie ruile.”
Maria springt ’n gat in de lucht van bléischap. Jozef kumt thuus van zien werk en heurt ’t néis en is nog veul blijer dan Maria.
“Wanneer kunne we dor terecht?” vraogt Jozef.”
“Nou, as alles goed is, vör Kerstmis nog went die minsen gon op Kerstvakantie.”
Jozef nog gauw wa kachelhout op ’t werk béjen gecharterd, went héj docht: de schorsteen zal roke in Gassel.
No ’n tiedje zien ze wer terug gegaon nor Gassel en ik dink dé ze dor vurlopig wel zulle blieve.
Beste minse, nou wette gullie wer ’t een en ânder. Ik heb d’r wel ’n bietje béj motte verzinne, mar dé zul de wel nie erg viene,…dink ik.
* Noot van de redactie: In "Brabants" 8 (blz.36-37) verscheen van dezelfde auteur "Néj kerstverhaol".